شمس الدين حافظ
390
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
306 - « اسرار درد عشق » جانا ترا كه گفت كه احوالِ ما مپرس ؟ * بيگانه گرد و قصّهء هيچ آشنا مپرس زانجا كه لطفِ شامل و خُلق كريم تست * جرم نكرده عفو كن و ماجرا مپرس خواهى كه روشنت شود اسرارِ دردِ عشق * از شمع پرس قصّه ز بادِ صبا مپرس هيچ آگهى ز عالم درويشىاش نبُود * آنكس كه با تو گفت كه درويش را مپرس از دلقپوش صومعه نقدِ طلب مجوى * يعنى ز مفلسان سخنِ كيميا مپرس در دفترِ طبيبِ خرد ، بابِ عشق نيست * اى دل به درد خو كن و نام دوا مپرس ما قصّهء سكندر و دارا نخواندهايم * از ما بجز حكايت مهر و وفا مپرس حافظ رسيد موسم گل معرفت مگوى * درياب نقدِ وقت و ز چون و چرا مپرس * توضيحات : كه ( ضمير مبهم - چه كسى ) جانا ( اى محبوب - منادا ) خلق كريم ( اخلاق بخشندگى ) روشنت شود ( براى تو واضح شود ) موسم ( زمان ) معنى بيت ( 1 ) ( جانا ، چه كسى به تو گفت كه از ما احوالى مپرس ؟ عجبا كه تو را از راه بدر كرده كه حال و احوال هيچ آشنا را نپرسى ، به تو گفتم اينطور رفتار مكن ) معنى بيت ( 2 ) ( از آنجا كه لطف شما شامل همه مىباشد پس خلق بخشندگى شما اقتضا مىكند ، جرم و گناهى كه از ما صادر نشده ، عفو كنى و از ماجرا مپرسى ) معنى بيت ( 5 ) ( از دلقپوش صومعه انتظار عشق جانان داشتن مانند اين است كه از ورشكستگان دربارهء اكسير چيزى سؤال كنى چون آنان اهل ريا هستند و از محبت جانان خيلى فاصله دارند ) معنى بيت ( 6 ) ( در دفتر پزشك عقل ، باب عشق وجود ندارد پس با عقل ، درمان عشق ميسر نمىباشد پس اى دل با درد و رنج عشق عادت كن و از داروى آن مپرس ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 3 و 4 و 7 فرمايد : ( مىخواهى كه چگونگى سوز عشق برايت روشن گردد ، درد سوز عشق را از شمع سؤال كن نه از باد صبا چون شمع مىسوزد ولى باد مىگذرد ) ( آنكه به تو گفت : احوال درويش را مپرس ، او از عالم درويشى و عشق هيچ خبر نداشته است ) ( ما داستان اسكندر و دارا را نخواندهايم و از آن اطلاعى نداريم پس از ما غير از حكايت مهر و دلدادگى و وفا چيزى سؤال مكن ) ( اى حافظ وقت گل فرارسيده از معرفت و عشق حرف بزن و وقت را درياب و از چون و چرا مپرس ) چقدر روشن حافظ به شما راهنمايى مىكند . 2 - اين نيت را به شما تبريك مىگويم ، هرچه زودتر مقدمات آن را فراهم سازيد و به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و نذر خود را ادا نماييد كه زمان از اين پس بر وفق مراد شما خواهد چرخيد و جاى هيچگونه نگرانى نيست . 3 - به شما مىگويم كه مقدمات و زمينه آن بسيار مهيا است ، وسواس و ترديد را كنار بگذاريد ، كار او سامان يافته و اوضاعش رو به راه گشته است و به زودى مژده پيروزيش را خواهيد شنيد ، به خداوند توكل كنيد . 4 - اگر مىخواهيد او خلاف نكند و آرام شود در 6 شب متوالى از سوره مباركه « بقره » آيه 40 تا 8 آيه بعد بخوانيد كه گشايش بسيار است ، مسافرت خوبست ، خريدوفروش به موقع مىباشد ، در تجارت و تحصيل سود فراوان مىباشد . 5 - رنگ زرد كمرنگ را برايتان مناسب مىدانم زيرا همرنگ خورشيد است و حس اميدوارى و خيرانديشى و بشاشت و خرسندى را در شما تداوم مىبخشد و با الهام از آن شادابى و ملاحت خاصى مىيابيد و قدرت تمييز و قاطعيت و اتكاى به نفس جنابعالى را افزايش مىدهد .